کمپانی ASCO در سال 1888 در آمریکا تاسیس شد و در سال 1910 به عنوان اولین شرکت در جهان، شیر برقی (سولنوئید ولو) را اختراع و به بازار عرضه کرد. این نوآوری، صنعت کنترل اتوماسیون را دگرگون ساخت. در سال 1985، این شرکت توسط هلدینگ بزرگ Emerson خریداری شد و امروزه با نام تجاری ASCO Numatics یا ASCO Emerson شناخته میشود.
شیرآلات آسکو به دلیل طول عمر فوقالعاده بالا، دقت بینظیر، و عملکرد ایمن در شرایط سخت صنعتی (دما و فشار بالا)، انتخاب اول صنایع حساس مانند نفت و گاز، پتروشیمی، داروسازی، صنایع غذایی و نیروگاهها هستند.
شیرهای برقی آسکو تنوع بسیار وسیعی دارند و برای کنترل انواع سیالات (آب، هوا، گاز، روغن، بخار و مواد شیمیایی) طراحی شدهاند.
شیر برقی ۲/۲ (دو راهه): دارای یک ورودی و یک خروجی است. در دو حالت NC (Normally Closed – در حالت عادی بسته) و NO (Normally Open – در حالت عادی باز) تولید میشود. برای قطع و وصل جریان (On/Off) به کار میرود.
شیر برقی ۳/۲ (سه راهه): دارای سه پورت (ورودی، خروجی و اگزوز/تخلیه) است. معمولاً برای کنترل جکهای نیوماتیک یکطرفه (Single-Acting) یا تحریک شیرهای بزرگتر (آکتواتورها) استفاده میشود.
شیر برقی ۵/۲ و ۵/۳ (پنج راهه): عمدتاً برای هدایت فرمان در سیستمهای نیوماتیک و جکهای دوطرفه (Double-Acting) کاربرد دارد.
عملکرد مستقیم (Direct Acting): بوبین مستقیماً مغزی (Plunger) را حرکت میدهد تا مسیر سیال باز یا بسته شود. این شیرها برای کارکرد نیازی به حداقل فشار خط ندارند (از فشار صفر بار کار میکنند) و معمولاً در سایزهای کوچک تولید میشوند.
عملکرد پایلوت یا غیرمستقیم (Pilot Operated / Diaphragm): بوبین یک مسیر فرعی کوچک (پایلوت) را باز میکند و فشار خود سیال باعث حرکت دیافراگم اصلی میشود. این شیرها برای باز شدن نیازمند حداقل فشار (مثلاً ۰.۵ بار) هستند اما میتوانند دبیهای بسیار بالا را در سایزهای بزرگ کنترل کنند.
سری 210 (سری E210 / 8210): پرمصرفترین شیر برقی دو راهه آسکو برای آب، هوا و گازهای سبک.
سری 238: شیرهای برقی دیافراگمی با بدنه برنجی یا استیل، مناسب برای سیستمهای تصفیه آب و تاسیسات.
سری 320 و 327: شیرهای ۳/۲ راهه فوقالعاده جانسخت با عملکرد مستقیم، مخصوص محیطهای بیرونی و صنایع نفت و گاز (بسیار محبوب برای نصب روی پوزیشنرها و جکها).
سری 551 و 553 (Namur): شیرهای برقی نیوماتیک که مستقیماً روی آکتواتورهای شیرهای توپی (بال ولو) یا پروانهای نصب میشوند.
بوبین (سیمپیچ) قلب تپنده شیر برقی است که با جریان الکتریکی، میدان مغناطیسی لازم برای حرکت هسته را ایجاد میکند. بوبینهای آسکو جزو مهندسیشدهترین قطعات این برند هستند.
تنوع ولتاژ گسترده: تولید در انواع ولتاژهای AC (24V, 110V, 220V) و DC (12V, 24V).
کلاس عایق حرارتی بالا: اکثر بوبینهای آسکو دارای کلاس حرارتی Class H یا Class F هستند که مقاومت بالایی در برابر کارکرد مداوم و داغ شدن دارند.
سریهای ضد انفجار (Explosion Proof): آسکو رهبر بازار در تولید بوبینهای ضد انفجار با استانداردهای جهانی نظیر ATEX، IECEx و UL است. بوبینهای سری NF، WSNF و EF مخصوص محیطهای مستعد انفجار (زونهای ۱ و ۲ صنایع نفتی) طراحی شدهاند.
بدنههای مقاوم: از جنس رزین اپوکسی تزریقشده یا پوستههای فلزی/استیل ضد زنگ برای محیطهای دریایی و خورنده.
اگر سیال شما حاوی ذرات معلق باشد، چسبناک (ویسکوزیته بالا) باشد، یا دمای بسیار بالایی داشته باشد (مثل بخار داغ)، شیر برقی دیافراگمی معمولی سریعاً خراب میشود. در اینجاست که انگل ولو آسکو وارد عمل میشود.
در این شیرها، سیت (محل نشستن مجرا) زاویهای حدود ۴۵ درجه نسبت به خط جریان دارد. این طراحی باعث میشود سیال با کمترین مقاومت و بالاترین دبی (Cv بالا) عبور کند. این شیرها معمولاً به صورت نیوماتیکی (با فشار هوا) تحریک میشوند (Pneumatically Operated).
مقاومت در برابر جرم و رسوب: به دلیل مسیر باز و عدم وجود دیافراگم ظریف، ذرات معلق موجود در سیال باعث گرفتگی شیر نمیشوند.
تحمل دمایی فوقالعاده: به لطف پکینگها و آببندهای از جنس PTFE (تفلون)، این شیرها میتوانند دمای سیال را تا ۱۸۴+ درجه سانتیگراد (در مدلهای خاص بالاتر) تحمل کنند که برای بخار داغ ایدهآل است.
طول عمر بیپایان: این شیرها به راحتی تا چند میلیون سیکل باز و بسته شدن را بدون نشتی پشتیبانی میکنند.
جنس بدنه: در دو نوع برنز (Bronze) و استیل ضد زنگ (316L Stainless Steel) برای سیالات خورنده و بهداشتی (صنایع غذایی و دارویی).
نوع محرک (Actuator): کلهکی یا محرک این شیرها معمولاً از جنس پلیمرهای مقاوم (Proportional Plastic) یا استیل است.
فناوری RedHat: آسکو در نسل جدید شیرهای خود از تکنولوژی بوبینهای یکپارچه RedHat استفاده میکند که مصرف انرژی را به شدت کاهش داده و نصب و تعویض بوبین را بدون نیاز به ابزار فراهم میکند.
مقاومت در برابر ضربه قوچ (Anti-Water Hammer): طراحی دیافراگمهای آسکو به گونهای است که زمان بستهشدن شیر به آرامی انجام میشود تا از پدیده ضربه قوچ در لولهها جلوگیری شود.
گواهینامههای بینالمللی: تمام محصولات این برند دارای تاییدیههای CE, UL, FM, ATEX و استاندارد مدیریت ایمنی عملکرد SIL (معمولاً SIL 3 برای شیرهای پتروشیمی) هستند.
